1. İki farklı bilinç durumunun aynı insanda ve bir arada bulunması. 2. Marksist kurama göre, kapitalist toplumlarda, eğitim sistemi aracılığıyla egemen kültürün biçimlendirdiği bilinç ile özellikle işçi sınıfının üretim sürecindeki konumu gereği edindiği ve egemen kültürle çelişen bilincin aynı anda ve bir arada bulunması durumu.

İngilizcesi:
dual consciousness